piątek, 11 marca 2011

WOJNA I LUDZIE

„Cienka czerwona linia” Jamesa Jonesa odpowiada na jedno z podstawowych pytań: co wojna zmienia w umysłach jej uczestników?

Na początku walki żołnierze odczuwają trudny do opanowania, paraliżujący strach przed śmiercią. A co gdy nabiorą więcej doświadczenia? Oddajmy głos Bellowi, jednemu z bohaterów książki:

„Nie dbał o nic w ogóle. Wyczerpanie, głód, pragnienie, brud, znużenie ciągłym strachem, osłabienie z powodu braku wody, potłuczenia, niebezpieczeństwo – wszystko to tak mu się dało we znaki, że gdzieś w ostatnich paru minutach – Bell nie wiedział dokładnie kiedy – przestał się czuć człowiekiem. Tyle różnych uczuć z niego wyciekło, że jego emocjonalny rezerwuar był pusty.” (str. 274)

Często potępia się żołnierzy, że podczas działań zbrojnych zrobią coś nieetycznego z punktu widzenia ludzi żyjących na co dzień w bezpiecznych miastach, w otoczeniu swoich rodzin. Nie rozumieją, że wojna to zupełnie inna rzeczywistość, poddająca umysł człowieka ekstremalnym próbom. Postępowania żołnierzy nie sposób ocenić kategoriami z czasu pokoju. Nie próbuję w żaden sposób relatywizować popełnionych przez nich zbrodni – chcę jedynie pokazać, że nie należy traktować ich nazbyt surowo. Najsilniejszym instynktem, które towarzyszy w takich chwilach człowiekowi jest mimo wszystko pragnienie przeżycia za wszelką cenę. Oceniając ich pamiętajmy o tym.

Cytaty pochodzą z książki: James Jones „Cienka czerwona linia” Wydawnictwo Vis-a-vis/Etiuda, Kraków 2008 w tłumaczeniu Bronisława Zielińskiego